|
-
Telescopen Toen, Nu en Straks (KeyNote 177Mb)
(PDF 50Mb)
(PowerPoint 175Mb).
Een presentatie gegeven naar aanleiding van een opknapbeurt van het
graf van Arjen Roelofs op 6 juni 2008 in Hijum. Er is ook een Radio
Fryslan interview in het Fries (begint na ongeveer 12:40 minuten)
naar aanleiding van deze lezing. De lezing werd georganiseerd door
het Keninklik Frysk
Genoatskip, voorgedragen in het Fries, maar de teksten in de
presentatie zijn in het Nederlands. De Hijumer boer Arjen Roelofs
(1754-1828)(Frysk)(English) is de
geschiedenis ingegaan als één van de meest begaafde Friese
autodidacten. Hij verwierf een grote naam met het ontwerpen en bouwen
van astronomische en meteorologische instrumenten. Hoewel Roelofs
slechts enkele jaren lagere school had gevolgd, werden zijn
zelfgebouwde telescopen, thermometers, barometers en windkrachtmeters
voor allerlei onderzoek gebruikt. Van wetenschappelijke waarde zijn de
door Roelofs waargenomen overgangen van de planeet
Mercurius. Daarnaast deed hij vanaf 1775 meer dan vijftig jaar
allerlei weerkundige waarnemingen. Durk van der Ploeg heeft leven en
werken van Arjen Roelofs gebruikt als onderwerp in zijn in 2007
gepubliceerde grote roman
It himelsk oerwurk.
In deze presentatie wordt het werk van Roelofs geplaatst in de context van de ontwikkeling van optische telescopen. Het laat zien wat voor technieken recent waren ontdekt voordat Roelofs rond 1820 met boer Sieds Johannes Rienks twee grote telescopen bouwde voor de Universiteiten van Leiden en Utrecht. Deze telescopen waren op dat moment misschien wel de grootste in gebruik zijnde in de wereld, maar hebben helaas nooit aan de verwachtingen voldaan. De presentatie laat vervolgens verdere ontwikkelingen van de telescoop zien, culminerend in de huidige staat van dienst met 10m telescopen en de Hubble Space Telescope. Tot besluit worden een paar van de belangrijkste sterrenkundige ontdekkingen van de laatste 2 decennia getoond en de verwachtingen voor de toekomst met onder andere de James Webb Space Telescope.
Some of these presentations contain materials I collected from the web. All of it is believed to be free of copyrights, please send me notice if you know otherwise. Feel free to use these materials in your own presentations, but please ask me permission before publishing any of these materials.